جوابیه مدیریت نظارت بر برنامه های تجویز و مصرف دارو به نامه ارسالی مدیران گروه بیهوشی دانشگاه های علوم پزشکی کشور در مورد عوارض مصرف هالوتان

مدیریت محترم گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اهواز، تبریز، مشهد، کرمانشاه، مشهد، گیلان، کرمان، ارومیه، بقیه اله، یزد، اصفهان، همدان

سلام علیکم

با احترام، بازگشت به نامه شماره 3209/051 مورخ 8/9/1385 ضمن تقدیر از توجه اساتید محترم به امکان دستیابی بیماران به فرآورده های موثر و کم خطر، به استحضار می رساند که داروی هوشبر استنشاقی هالوتان از فهرست رسمی داروهای ایران حذف نگردیده است و در حالا حاضر با ارزیابی تمامی جوانب مربوطه، حذف این دارو در دستور کار دبیرخانه شورای بررسی و تدوین داروهای ایران قرار ندارد. با این وجود همانگونه که مستحضر می باشید برخی عوارض ناشی از مصرف این فرآورده ممکن است به خصوص در گروه های خاصی از بیماران فراوانی بیشتری در مقایسه با برخی داروهای هوشبری استنشاقی نظیر ایزوفلوران رخ دهد که از جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1- هپاتو توکسیسیتی: از جمله عوارض به ثبت رسیده با هالوتان می باشد که با فراوانی بیشتری نسبت به سایر هوشبرهای هالوژنه رخ می دهد. در مطالعه ای تحت عنوان Natinal Halothane Study که طی آن 25000 مورد بررسی قرار گرفت، انسیدانس نکروز هپاتیک کشنده با این دارو یک در 35000 تخمین زده شد. همچنین تعداد افزاینده ای از اختلال شدید عملکرد کبدی در کودکان ناشی از مصرف هالوتان گزارش شده است که البته در مقایسه با بزرگسالان همچنان از بروز کمتری برخوردار می باشد.

2- درخوصو دیس ریتمی های ایجاد شده با هوشبرهای هالوژنه، دیس ریتمی ناشی از انفلوران شیوع و شدت کمتری نسبت به دیس ریتمی ناشی از هالوتان و ایزوفلوران دارد. همچنین آریتمی ناشی از هالوتان بیش از سایر بیهوش کننده های تبخیری می باشد. شیوع حساسیت به کاتکول آمینها و دپرسیون میوکارد، با انفلوران، ایزوفلوران و سووفلوران کمتر از هالوتان می باشد. در بزرگسالان جوان، هالوتان عملکرد قلبی-عروقی را به میزان قابل ملاحظه ای نسبت به ایزوفلوران کاهش می دهد اما افت فشارخون سیستول و دیاستول در بیماران با مصرف ایزوفلوران به میزان قابل ملاحظه ای بیشتر می باشد.لذا با توجه به موارد فوق الذکر لازم به ذکر است به منظور کاهش عوارض ناشی از این فرآورده و نیز اعمال نکات توصیه شده در نامه جنابعالین پروتکل مصرف داروهای بیهوشی در کمیته ای متشکل از هیئت های محترم بورد تخصصی-فوق تخصصی مربوطه، نمایندگان این معونت و معاونت سلامت و سازمان بیمه گر و انجمن علمی مربوطه تدوین و ابلاغ می گردد تا در هر مورد با عنایت به شرایط زمینه ای بیمار و نوع عمل جراحی، مناسب ترین ترکیب دارویی مورد استفاده قرار گیرد.

دکتر مجتبی مجتهدزاه

مدیر نظارت بر برنامه های تجویز و مصرف دارو